Kruche poczucie własnej wartości, które rodzi najgorszą z ludzkich cech

Psychologiczne podłoże pogardy

Piotr Niemczyk, ekspert antyterrorystyczny i analityk przestępczości, prezentuje książkę bardzo potrzebną we współczesnym dyskursie społecznym, zwłaszcza w naszym kraju. Pogarda. Dlaczego rośnie liczba przestępstw z nienawiści w Polsce to dokładny opis mechanizmów obronnych oraz zachowań nienawistnych o różnych podłożach (więcej: https://www.taniaksiazka.pl/pogarda-dlaczego-rosnie-liczba-przestepstw-piotr-niemczyk-p-1286900.html). Autor prezentuje szeroki wachlarz podłoży i przyczyn, zarówno psychologicznych jak i społecznych, a także długą listę przyzwoleń na zachowania nietolerancyjne i pełne uprzedzeń. Tytułowa pogarda jest o tyle niebezpieczna, że niszczy ludzi bez żadnego konkretnego powodu, z samej chęci negatywnego zachowania w stosunku do drugiej osoby, nawet zupełnie obcej.

Zarówno wstręt jak i pogarda jest odczuciem pierwotnym, niezależnym od naszego pochodzenia czy kultury, w której zostaliśmy wychowani. To instynkt obronny przed czymś nieznanym, nieszablonowym, z czym nie mieliśmy wcześniej do czynienia. Odróżniając wstręt od pogardy możemy to zrobić na płaszczyźnie biologicznej – wstręt odczuwamy zmysłami, a pogardę rezerwujemy na emocje. nie jest to prosta, a na pewno nie idealna klasyfikacja, jednak niezbędna do przeprowadzenia badania nad zjawiskiem zalewającym nasz kraj, zwłaszcza w sferze dyskusji internetowych czy medialnych.

Skąd ten nagły wzrost?

Pogarda ma swoje silne zakorzenienie w stereotypach i im silniej im się oddajemy, tym mocniej pokazujemy ją na zewnątrz. Autor powołuje się na stwierdzenie, że pogarda dla innych jest również wynikiem słabej samooceny, ponieważ ludzie wolą myśleć o innych gorzej, kiedy sami nie osiągnęli tego, co chcieli. Słynne, podawane najczęściej w żartach humoreski o sąsiedzie, któremu dobrze, że źle się dzieje mają właśnie podłoże w takich zachowaniach.

Autor w swojej publikacji powołuje się na dane statystyczne i konkretne przypadki. Wskazuje, że liczba przestępstw w ostatnim dziesięcioleciu w Polsce wzrosła do 35 tysięcy przypadków, a wśród ofiar pogardy wymienia osoby o innej orientacji seksualnej, uchodźców czy wyznawców innych religii. Silna eskalacja konfliktu ma również miejsce na podłożu politycznym oraz społecznym – podejściu do aborcji, praw kobiet, edukacji w szkole i systemu socjalnego.Zwraca uwagę na silne zakorzenienie pogardy w internecie, w postaci szeroko pojętego hejtu, który z dyskusji przenosi się na debatę domową, w grupie społecznej, a czasem przechodzi do działań (wydarzenia na tegorocznych marszach w Białymstoku). Autor nie znajduje remedium na te zachowania, ale przedstawia kilka pomysłów jak nie rozprzestrzeniać pogardy i w jaki sposób można z nią walczyć bez starć fizycznych.

School obraz autorstwa freepik - www.freepik.com